راهنمای کامل ساخت یک دوره‌ی آنلاین موفق

همانطور که می‌دانید در چند سال اخیر، میزان استقبال از محتوای ویدیویی رشد فزاینده‌ای داشته طوری که طبق گزارش‌های معتبر جهانی، آینده محتوا متعلق به ویدیو اعلام شده است. با توجه به اهمیت این موضوع، حجم دوره‌های آنلاین ویدیویی رو به افزایش است. البته موفقیت در این راه نیازمند دانش، تجربه و زحمات فراوانی است. در این مقاله، قصد داریم شما را با مزایای برگزاری دوره‌های آنلاین، اهمیت آن‌ها، گام‌های لازم برای ساخت این دوره‌ها و همچنین ترفندها، ابزارها و منابع لازم برای انجام این کار آشنا کنیم.

 

چه لزومی به ساخت دوره‌های آنلاین هست؟

سوال خوبی است ولی همانطور که در ادامه خواهید دید پاسخ این سوال چیز خیلی سخت و عجیبی نیست. اولین نشانه برای ضرورت ساخت دوره‌های آموزشی، تغییرات بنیادینی است که در صنعت آموزش شاهد آن هستیم. آن دورانی که معلم پای تخته‌سیاه بنویسد و دانش‌آموزان در دفتر خود نت برداری کنند و حتی برنامه‌های کودک مثل عمو پورنگ و فیتیله به پایان عمر خود رسیده‌اند. اکنون پیشرفت تکنولوژی و دنیای اینترنت صنایع مختلف از جمله صنعت آموزش را وارد دوران جدیدی کرده است.

 

 

این روزها کاربران هر چیزی را می‌توانند در اینترنت جستجو کنند. هر فردی می‌تواند در خانه‌ی خود چیزهایی که می‌داند را به دیگران آموزش دهد. سرویس‌های میزبانی و اشتراک ویدیو نیز فرایند ارائه آموزش را سهولت بخشیده‌اند. ما در دورانی زندگی می‌کنیم که خواه ‌ناخواه در  حال حرکت به سوی دوره‌های آنلاین هستیم. در سال‌های اخیر، استارت‌آپ‌های آمریکایی نظیر خان آکادمی به تنهایی ۵۰ میلیون دلار افزایش درآمد داشته‌اند طوری که نشریه فوربز، ارزش صنعت آموزش آنلاین فعلی را بیش از ۱۰۷ میلیارد دلار تخمین زده است.

ایران هم از این موضوع مستثنا نیست، با نگاهی به استارتاپ‌های آموزشی مثل فرانش، فرادرس، هم آموز و .... و حتی اساتیدی که به صورت شخصی شروع به تولید محتوای آنلاین کرده‌اند به این موضوع پی خواهید برد.

از دوره‌های ساده آنلاین تا بوت‌کمپ‌های قوی همه آن‌ها بسته به موضوع دوره، درآمدهای خوبی از چند صد هزار تومان تا ۱ میلیارد تومان داشته‌اند. دوره‌های آنلاین به شما اجازه می‌دهد تا در هر موضوعی آموزش ارائه داده و کسب درآمد کنید بدون اینکه دغدغه محدودیت‌های آموزشی، دردسرهای کسب مجوز و شرایط سخت جذب مدرسین در آموزشگاه‌های رسمی را داشته باشید. در این روش هر فردی که دانش یا مهارتی در انجام یک کار داشته باشد به صورت بالقوه یک معلم است که به راحتی می‌تواند دانش و تجربه خود را به صورت یک دوره‌ی آموزشی در اختیار دیگران قرار داده و از این راه درآمدی هم کسب کند.

پلتفرم تیچبل (Teachable) طی آماری جالب نشان می‌دهد که متوسط حقوق ماهیانه مدرسین در این شبکه بیش از ۵۰۰۰ دلار در ماه است در حالی که اغلب بلاگرها و اهالی یوتیوب نهایتا در ماه می‌توانند ۱۰۰ دلار به دست بیاورند. (آمار درآمدی کسب‌وکارهای آموزشی آنلاین ایرانی هم کمتر از این مقدار نیست و بستگی به میزان توانایی افراد و موسسات در جذب مخاطب دارد.)

 

 

بنابراین به وضوح می‌توان ظرفیت بالای آموزش‌های آنلاین در تولید درآمد و ثروت را مشاهده کرد. کمی در این باره فکر کنید. تاریخ نشان می‌دهد که جویندگان طلا کمتر از افرادی که تجهیزات حفاری و استخراج طلا در اختیارشان قرار می‌دادند پول به دست می‌آوردند. طلای واقعیِ امروز، دانش شماست که با در اختیار دیگران قرار دادن آن هم شما و هم دیگران به سودآوری خواهید رسید.

حالا که به اهمیت و سودآوری دوره‌های آنلاین پی بردید بهتر است شروع کنید. اما از کجا؟ پاسخ را قدم به قدم در ادامه خواهید دید.

 

قدم اول : بیان مسئله

ساخت یک دوره‌ی آنلاین دقیقا مانند شروع یک کسب‌وکار استارت‌آپی است. ابتدا باید ایده مناسبی برای دوره‌ی آنلاین داشته باشید. این طور نیست که دل به دریا بزنید و هر چیزی که خواستید تولید کنید. مثلا دوره‌ی آموزش فتوشاپ، دوره آموزش بازاریابی، دوره آشنایی با کارآفرینی و ... ایده‌هایی هستند که ممکن است به ذهنتان خطور کند. اما چقدر به سودآور بودن و مشتری‌ساز بودن این موضوعات مطمئن هستید. با مطالعه مقاله ۱۵ روش ارزیابی ایده برای دوره‌های آنلاین می‌توانید با تکنیک‌های این کار آشنا شوید.

 

۱۵ روش ارزیابی ایده برای دوره‌ی آنلاین
ایده‌ی خوبی به ذهنتان رسیده و دوست دارید یک دوره‌ی آنلاین برایش درست کنید. اما آیا به موفقیت این ایده...

 

آنکور ناگپال (Ankur Nagpal) موسس و مدیرعامل Teachanble بستری تحت وب برای ارائه دوره‌های آنلاین ویدیویی مهیا نموده که در حال حاضر بیش از ۳۴ هزار دوره فعال بر روی آن میزبانی می‌شود. وی دانش را قدرت می‌داند. مردم با یاد گرفتن چیزهای جدید در تلاش برای تصاحب قدرت بیشتر هستند. با توجه به نکته بیان شده، ناگپال هدف یک دوره‌ی آنلاین را کمک به مخاطبان برای رسیدن به این قدرت می‌داند. کلید موفقیت ساخت یک دوره‌ی آنلاین موفق، شناسایی منافع و انتظارات مخاطبان از یک دوره‌ی آنلاین است.

کلید موفقیت ساخت یک دوره‌ی آنلاین موفق، شناسایی منافع و انتظارات مخاطبان از یک دوره‌ی آنلاین است.

آیا به دنبال ساخت یک اپلیکیشن موبایلی هستند؟ آیا قصد یادگیری ترفندهای موفقیت در یک حرفه‌ی خاص هستند؟ شاید استقبال از جاوا زیاد شده و کاربران دنبال یاد گرفتن این زبان افتاده‌اند؟ قبل از اینکه استارت کار را بزنید؛ ابتدا ببینید مخاطبان شما در نهایت دنبال رسیده به چه چیزی هستند. با فهم این موضوع تقریبا در هر موضوع پرمخاطبی می‌توانید دوره ایجاد کنید.

در صورتی که دنبال ایده‌هایی الهام‌بخش هستید هیچ راهی آسان‌تر از پرسیدن از مخاطبان نیست. اگر لیست ایمیلی دارید و یا در شبکه‌های اجتماعی فالورهای زیادی دارید بد نیست با برگزاری یک نظرسنجی ساده در گوگل فروم یا پرس‌لاین از آن‌ها دعوت کنید تا اعلام کنند حاضر به برگزاری چه دوره‌‌ای از سوی شما هستند؟

 

پرس لاین

 

روش دیگر مراجعه به سایت Buzzsumo و سنجش استقبال و میزان هواخواهان موضوعی است که قصد آموزش آن را دارید. (در مقاله ۱۵ روش ارزیابی ایده برای دوره‌های آنلاین  در این مورد به صورت کامل صحبت کرده‌ایم) اگر در رابطه با موضوع مورد نظر شما مقالات، ویدیوها و اینفوگرافیک‌هایی بین نتایج باشند می‌توانید به گرفتن دوره‌ی آنلاینتان امیدوار باشید.

 

روش بعدی مراجعه به سایت‌های پرسش و پاسخی مثل جواب کو یا پادپُرس و بررسی سوالاتی است که حول موضوع شما مطرح شده است. شاید بعضی از سوالات، بارها توسط افراد مختلف پرسیده شده باشد ولی پاسخ مناسبی دریافت نکرده باشند. اینجا می‌توانید ضمن ارائه پاسخ، برای کسب اطلاعات بیشتر، مخاطبان را به صفحه‌ی مورد نظر ارجاع دهید که ترافیک بالایی برای شما به ارمغان بیاورد. گاهی اوقات، تعدد ایمیل‌ها و کامنت‌های سایت برای کسب اطلاعات بیشتر، نشانه خوبی برای برگزاری یک دوره‌ی آنلاین است، چرا که این روش بهتر از مشاوره و آموزش فرد به فرد است.

 

یکی از بهترین روش‌ها برای ارزیابی دوره و کاهش ریسک زمان و هزینه، فروش دوره پیش از اتمام ساخت و یا حتی پیش از شروع ساخت آن است. راحت‌ترین روش برای ارزیابی فروش دوره کاری است که جناب آقای منصوری، موسس وب سایت ایرساآکادمی و ایرسا شبکه انجام داده است؛ ساخت یک صفحه فرود ساده همراه با قیمت واقعی فروش و یک دکمه بزرگ «همین حالا بخرید». اینفوگرافیک پایین اطلاعات بیشتری در اختیار شما قرار می‌دهد:

 

اکنون تمام کاری که لازم است انجام دهید این است که صفحه فرود ساخته شده را در معرض دید بازدیدکننده‌ها قرار دهید. فعالانه به دنبال این باشید که دانش‌آموزان بالقوه شما، بیشتر در چه مکان‌هایی فعالیت مجازی دارند و در آنجا صفحه فرود را در قالب یک پست عمومی منتشر کنید. اگر لیست ایمیلی دارید، دوره را به روش تبلیغات ایمیلی معرفی کنید. همچنین در تمامی حساب‌های اجتماعی (شبکه‌های اجتماعی) خود، لینک صفحه فرود را درج کنید تا بهترین نتیجه را بگیرید.

تمام این فرایند در مجموع چند روز بیشتر وقت نمی‌برد – چند ساعت برای ساخت صفحه فرود و ۲ شاید هم سه روز برای انتشار و معرفی صفحه فرود. بعد از انجام این کارها دیگر باید صبور بود و منتظر داده‌های دریافتی باشید. هر چند روز یکبار داده‌های جمع‌آوری شده را چک کنید.

چیزی که باید شما را خوشحال کند، تمایل به خرید حداقل ۵ درصد از بازدیدکننده‌ها است به عبارتی وقتی ۵ درصد کاربران بر روی دکمه خرید یا ثبت‌نام کلیک کرده باشند، نشان از موفقیت ایده شما دارد. به عنوان مثال این نمونه‌ای از یک صفحه فرود است که به روش تست دود در معرض مخاطبان قرار گرفته و با استقبال بالایی نیز روبرو شده است:

 

 

صاحب این صفحه اینطور گفته است:

«ما از طریق لیست ایمیلی که در اختیار داشتیم از مخاطبان سوال کردیم که آیا علاقه‌ای به برگزاری این دوره دارند؛ سپس منتظر ماندیم. بسیاری از کاربران پاسخ مثبتی دادند و حاضر به پرداخت مبلغ برای شرکت در دوره بودند. برای اطمینان بیشتر با تکنیک تست دود صفحه فرودی طراحی کردیم و مجددا به آن‌ها ایمیل زدیم. در نهایت شگفتی مشاهده کردیم که ۱۰ها نفر در دوره ثبت نام کردند. این تمام کاری بود که برای ارزیابی موضوعی که در دست داشتیم و اینکه آیا کاربرانی تشنه فراگیری آن هستند انجام دادیم».

 

قدم دوم : سرفصل‌های دوره را مشخص کنید.

شاید این مرحله یکی از تکنیکی‌ترین و حساس‌ترین بخش‌های ساخت یک دوره آنلاین باشد بخصوص اگر پیش از این، تجربه تدریس نداشته باشید. لزوما هر شخصی به یک معلم خوب تبدیل نمی‌شود حتی اگر تسلط زیادی به مبحث آموزشی داشته باشد! شما قطعا نمی‌خواهید این کار را هول هلکی، دست‌وپا شکسته و به قول معروف هر چه پیش آید خوش آید انجام دهید! در واقع این مثل دروس بچه‌ها نیست که یک چیزی جلویشان باز کنید و شروع کنید به تدریس.

وقتی مردم برای دوره شما پول پرداخت می‌کنند، شما نیازمند این هستید که بازی‌ای که شروع کرده‌اید را به خوبی تمام کنید. مردم خودشان می‌توانند دست و پا شکسته اطلاعات مورد نیاز خود را از منابع مختلف به دست بیاورند؛ اما چیزی که آن‌ها را ترغیب کرده تا برای دوره شما پول پرداخت کنند، توانایی شما در متحول نمودن آن‌هاست.

ساده‌ترین روش برای تنظیم یک طرح دوره عالی، بازتولید محتوایی است که در دست دارید. هر گونه تلاشی برای ساخت یک دوره‌ی کاملا نو با محتوای جدید علاوه بر صرف زمان زیاد ممکن است به آن اندازه که برایش تلاش کرده‌اید درآمدزا نباشد و ریسک این کار بالاست. نگاهی بیندازید به پست‌هایی که قبلا در وبلاگ منتشر کرده‌اید، مقالات و ایبوک‌هایی که در اختیار مخاطبان قرار داده‌اید و هر چیزی که در رابطه با دوره در اختیار کاربران گذاشته‌اید.

موضوع بعدی، چک کردن محتوایی است که قبلا وجود داشته است. تحقیق و پژوهش عمیقی داشته باشید بر روی مطالب و موضوعاتی که دیگران در رابطه با موضوع دوره تولید کرده‌اند. سعی کنید این کار را در نهایت دقت و به صورت کامل و عالی انجام دهید. به یاد داشته باشید که این یک MVP یا حداقل محصول پذیرفتنی است؛ یعنی نیازی نیست که کامل باشد، همین که چیزی باشد که کار کند کافی است.

اکنون همه اطلاعات لازم را به دست آورده‌اید، فقط کافی است آن‌ها را در کنار هم قرار دهید. اطلاعات به دست آمده را به بخش‌ها یا ماژول‌ها تقسیم کنید. کامل شدن یک ماژول به این معناست که دانش‌آموزان شما با موفقیت، مهارت‌های جدیدی یا جنبه‌هایی از موضوع شما را فرا گرفته‌اند. نکته مهم در این کار، معقول و پایین نگه داشتن انتظارات شما از محصل است طوری که احساس کنند مدام در حال پیشرفت و کسب موفقیت هستند.

 

 

ساختار دوره شما باید به نحوی باشد که پیشرفتی طبیعی را از مراحل ابتدایی تا متوسط و سپس حرفه‌ای دنبال کند. این چیزی است که باعث ایجاد حس تحول، اشتیاق و اعتماد به نفس در محصلین خواهد شد. به همین خاطر سرفصل‌های دوره به صورت ماژول بندی شده طراحی شده‌اند تا محصل دقیقا بداند بعد از سپری کردن فلان ماژول به چه چیزی تبدیل می‌شود.

بعد از تعیین ماژول‌ها، بایستی آن‌ها را به دروس کوچکتری بشکنید. درس‌ها نباید طولانی و خسته‌کننده باشند طوری که برای تمام کردن یک درس محصل ناچار باشد یک ساعت به مانیتور خیره شود. اساسا هر چقدر درس‌ها را کوتاه‌تر بگیرید نتیجه بهتری خواهید گرفت. (دروس آموزشی حداقل زمان آن‌ها باید بین ۶ تا ۱۴ دقیقه باشد.) این موضوع علاوه بر تقسیم‌بندی بهتر دوره باعث ایجاد اشتیاق بیشتر در محصل خواهد شد چرا که انسان موجودی هدف‌گراست و همیشه دنبال هدف و خط پایان است.

 

ویدیوی بعدی‌تان باید چند دقیقه باشد؟
انسان‌ها اساساً برهه‌ی توجه کوتاهی دارند که به لطف حواس‌پَرت‌کُن‌ترین اختراع بشر یعنی اینترنت و میوه‌ی آبدار آن - شبکه‌های...

 

بعید می‌دانم در هنگام خواندن یک پاراگراف کسی دوست باشد آن را نصفه رها کند. حس خوبِ تمام کردن یک کتاب، تمام کردن یک ویدیو، تمام کردن یک فیلم، تمام کردن مسابقه فوتبال و ... همگی ناشی از هدف‌گرا بودن انسان است. به همین خاطر، کوتاه گرفتن درس‌ها باعث تداوم این حس خوب خواهد شد و احتمال بیشتری وجود دارد که محصل تا انتهای دوره را پیش برود. طول هر درس بهتر است بین ۶ تا ۹ دقیقه نهایتا ۱۴ دقیقه باشد.

جیمز شرامکو نابغه استرالیاییِ دنیای تجارت الکترونیک، ساختار هر درس را اینگونه توصیه می‌کند:

  • قصد داریم چه چیزی به شما آموزش دهیم؟
  • چه چیزی نیاز دارید یاد بگیرید؟
  • اگر این کار را انجام ندهید گرفتار چه مشکلاتی می‌شوید؟
  • چگونه این کار را انجام دهید؟
  • آیتم اقدام شما چیست؟

به عنوان مثال برای کارگاه آموزشیِ ویدیو مارکتینگ از همین الگو استفاده شده است:

  • امروز می‌خواهیم در مورد تاکتیک «۴ گام برای رسیدن به موفقیت با ویدیو» صحبت کنیم.
  • یادگیری این ۴ گام برای تولید ویدیو ضروری است چرا که ویدیو یکی از مهم‌ترین ابزارها برای رشد سریع میزان بازدیدکنندگان سایت شماست.
  • در صورت به کار نبستن این تاکتیک، هیچگاه به نتیجه مورد نظر نخواهید رسید.
  • راه‌های مختلفی برای تولید ویدیو وجود دارد.
  • تکنیک «۴ گام برای رسیدن به موفقیت با ویدیو» را اجرا کنید و شاهد افزایش فروش خود به میزان ۶۴ درصد باشید. این تکنیک قواعد تولید ویدیو را عوض می کند.

با پیروی از این قالب، مطمئن هستیم که دانش‌آموزان ما، دستورات ساده‌ای برای دنبال کردن دارند و همواره نتایج ملموسی را احساس خواهند کرد.

 

قدم سوم: آزمایش قبل از پرتاب!

در هنگام ساخت هر محصولی اعم از یک دوره آنلاین، یک مجله کارآفرینی و یا هر چیز دیگر، ابتدا لازم است به صورت آزمایشی آن محصول را در معرض آزمایش قرار دهید. تست بتا زمانی انجام می‌شود که محصول شما کاملا آماده عرضه به بازار است اما پیش از عرضه نهایی لازم است تا با انجام تست استرس، محصول خود را با استفاده از گروهی از مردم عادی تحت آزمایش قرار دهید. در دوره‌های آنلاین، تست بتای شما عرضه دوره به اولین و یا بهتر است بگوییم مهم‌ترین دسته از دانش‌آموزان شما است.

این افراد احتمالا اولین نفراتی هستند که در آینده در بررسی‌های موردی شما حضور پیدا می‌کنند؛ جزئی از داستان موفقیتتان بوده و به عبارتی سفیران برند شما خواهند بود. از طریق این افراد شما قادر به درک نقاط ضعف و قوت دوره خواهید بود و با استفاده از بازخوردهای ارزشمند آن‌ها می‌توانید کیفیت دوره را بهبود ببخشید.

به خاطر داشته باشید؛ همه این داستان‌ها برای دگرگونی و تحول است. به عبارتی برای داشتن یک دوره خوب، باید حسابی خودتان را در فرایند تحول دانش‌آموزان غرق کرده و به آن‌ها کمک کنید و الا اطلاعات دوره‌ی شما به سادگی از جای دیگری هم به دست می‌آید.

جهت برگزاری یک تست اولیه می‌توانید، دسته‌ای از دانش‌آموزان را دعوت به یک وبینار کرده و به صورت خلاصه در مورد سرفصل‌ها و برنامه‌ی دوره توضیحاتی عرضه کنید. در انتهای جلسه می‌توانید به سوالات و ابهامات دانش‌آموزان پاسخ دهید. جلسات پرسش و پاسخ از اهمیت بالایی برخوردار هستند چرا که از دل این جلسات نقاط ضعف و ابهامات دوره شما پدیدار می‌شود. این جلسات اینقدر مهم است که باید همه آن‌ را ضبط کرده تا در آینده با دقت بیشتر، بررسی و آنالیز شوند.

برای برگزاری وبینار می‌توانید از ابزارهای تحت وب همانند کلاسینو یا اسکای‌روم استفاده کنید. سعی کنید سرویس‌هایی را انتخاب کنید که به صورت سرخود از قابلیت ضبط جلسات برخوردار باشند چون در غیر این صورت ناچار به استفاده از ابزارهای جانبی همچون Camtasia یا Screenflow خواهید شد.

 

 

آنچه شما باید در این جلسات به آن توجه داشته باشید، پاسخ به سوالات کاربران است. گاهی اوقات حجم سوالات تا آنجا پیش می‌رود که نیازمند اضافه کردن یک جلسه جدید خواهید بود. تا جایی که می‌توانید این جلسات را با شور و شوق برگزار کنید تا مخاطبان شما بتوانند هرآنچه در توان دارند به دوره بیفزایند. سوالات این افراد را باید با طلا نوشت!

حتی اگر دنبال کسب بازدهی بیشتری از دوره خود هستید و شرایط مکانی به شما اجازه این کار را می‌دهد با برگزاری کلاس‌های خصوصی تک نفره و تعامل چهره به چهره با دانش‌آموزان به بهبود دوره‌ی خود کمک کنید. به خاطر بسپارید زمانی که شما برای آموزش بهتر دانش‌آموزان صرف می‌کنید در واقع یک آینده‌نگری، سرمایه‌گذاری و کمک به رشد درازمدت کسب‌وکار شماست.

 

ساخت یک جامعه مجازی

چیزی که باید همیشه به ذهن بسپارید این است که دانش‌آموزان شما، بهترین ارزش را از جامعه دریافت می‌کنند. شاید یادگیری را موضوعی فردی بدانید ولی وقتی دقیق‌تر به این مسئله نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که با یک فرایند اجتماعی روبرو هستیم. شما برای اشتراک ایده‌های خود به دیگران نیاز دارید و مهمتر از آن شما به فردی نیاز دارید که در حال گذراندن سفری است که شما آن را گذرانده‌اید.

سخت است که همه، پاسخ سوالات خود را از مدرس دوره بخواهند. با ساختن یک جامعه اجتماعی در کنار دوره‌ی آنلاینتان، میزان خوداستواری دانش‌آموزان افزایش یافته و وابستگی آن‌ها به شما کاهش می‌یابد که نتیجه همه این‌ها کاهش استرس و فشار کاری شماست. به عنوان مثال، با ساخت یک گروه در فیسبوک، اغلب اوقات خود کاربران پاسخ سوالات یکدیگر را می‌دهند و حتی نیازی به فعالیت شما هم نیست ضمن اینکه با ارائه پاسخ در یک فضای عمومی، دیگران نیز منتفع شده و فعالیت کاربران باعث تشویق آن‌ها به مشارکت در ارائه اطلاعات بیشتر خواهد شد. در این میان شما بایستی نقش نظارتی و هدایت این جامعه را به صورت هوشمندانه در دست بگیرید. حتی می‌توانید در چنین فضایی، کارهای خلاقانه دیگری نظیر برگزاری مسابقات آنلاین انجام دهید. مسابقات یکی از بهترین روش‌ها برای افزایش سطح مشارکت و ایجاد حس رقابت بین کاربران است.

 

قدم چهارم: ارزیابی، تکرار و ارزیابی مجدد

در هنگام ساخت یک دوره‌ی آنلاین به ندرت می‌توان آن را کامل دانست. همیشه چیزی هست که به مرور زمان لازم است تا به دوره اضافه کنید بخصوص اگر در حال آموزش پلتفرمی هستید که هیچ کنترلی بر روی آن ندارید. این اتفاق با شدت بیشتری در دوره‌های آموزشی مرتبط با فناوری اطلاعات و به ویژه آموزش زبان‌های برنامه‌نویسی رخ می‌دهد. ممکن است دوره‌ای که امروز تحت عنوان کامل‌ترین دوره‌ی آموزشی جاوا اسکریپت منتشر کرده‌اید، یک ماه دیگر با معرفی نسخه دیگر این زبان و ارائه قابلیت‌های جدید، کامل نباشد. در این شرایط مهم است که همگام با تغییرات، شما نیز با درج اطلاعات جدید (مثلا اضافه کردن دروس و ماژول‌های جدید) دوره‌ی خود را بروزرسانی کنید. 

 

ابزارهایی برای ساخت دوره

اگر اولین بار است که قصد ساخت یک دوره‌ی آنلاین را دارید انتظار بیجایی است که بخواهید کل دوره را از صفر شروع کنید بخصوص اگر با کدنویسی هم آشنایی چندانی نداشته باشید. ابزارهای مختلفی وجود دارند که برای کاربران مبتدی ارئه شده تا بدون نیاز به دانش خاصی بتوانند دوره‌های خود را بسازند. ما در اینجا تعدادی از بهترین‌ها را دستچین و معرفی می‌کنیم:

 

لرن پرس

لرن پرس، یکی از بهترین افزونه‌های وردپرسی است که به شما اجازه می‌دهد به سادگی بر روی سایت وردپرسی خود، دوره‌های آنلاین برگزار کنید. نکته جالب توجه در مورد لرن پرس این است که شما می‌توانید مجموعه‌ای از ماژول‌ها برای دوره ایجاد کنید. همچنین این امکان وجود دارد که درس‌ها را طوری تنظیم کرد که بدون اتمام یک درس افراد نتواند به درس بعدی رجوع کند.

 

 

فرانش

برای افرادی که هیچ آشنایی قبلی با ساخت دوره‌های آنلاین ندارند لازم است تا نگاهی به پلتفرم فرانش بیندازند. با توجه به میزبانی ۳ هزار دوره بر روی این پلتفرم، می‌توان به کارایی آن مطمئن بود. با فرانش قادر هستید دوره‌ی آنلاین خود را از صفر به کمک ابزارهای ساده‌ای طراحی کنید. این سرویس، مسئولیت اموری مثل میزبانی، ثبت‌نام و پرداخت را بر عهده گرفته و متریک‌هایی همچون آمارگیری، وضعیت پیشرفت دانش‌آموزان و سایر موارد را در اختیار شما قرار می‌دهند.

 

فرانش

 

 

تربیت دانش‌آموزان وفادار

قبل از اینکه بخواهیم مقاله را به پایان برسانیم اجازه دهید در مورد یک موضوع مهم صحبت کنیم. بررسی‌های متعدد در رابطه با نرخ تکمیل دوره‌ها نشان می‌دهد که نرخ میانگین تکمیل دوره‌ها رقمی در حدود ۴% است؛ این یعنی تنها ۴ درصد محصلین توانسته‌اند دوره را به پایان برسانند. با این حال فرمول ثابتی برای پیش‌بینی و محاسبه این عدد وجود ندارد اما به تجربه چیزهایی وجود دارد که با رعایت آن سطح وفاداری دانش‌آموزان شما افزایش می‌یابد که در ادامه با تعدادی از این تکنیک‌ها آشنا خواهید شد.

 

یک نتیجه قابل لمس و سریع‌الوصول داشته باشید.

موضوعی که بسیاری از مدرسین به آن بی‌توجهی و یا کم‌توجهی می‌کنند این است که دوره‌های آنلاین بر خلاف کلاس‌های سنتی باید خودآموز و نتیجه‌محور باشد. شما باید همواره، انگیزه دانش‌آموزان را حفظ کنید. بهترین روش برای ایجاد انگیزه این است که دانش‌آموز را به یک نتیجه قابل لمس برسانید. لازم نیست حتما نتایج بزرگ و خاصی را انتخاب کنید. همین که دانش‌آموز بعد از به پایان رساندن یک درس بداند چه چیزی دستگیرش شده کافی است. این کار باعث می‌شود تا محصل همواره آموخته‌های خود را کارآمد دانسته و انگیزه‌ای برای حرکت به دروس بعدی داشته باشد.

به عنوان مثال به دوره‌ی آموزشی چگونه با وردپرس وب سایت آموزشی ایجاد کنیم؟ نگاه کنید. هر درسی شامل یک فعالیت قابل حصول است.

 

به عنوان مثال درس اول چگونه نصب قالب کورس بیلدر را آموزش می‌دهد؛ درس دوم چگونه اولین دوره آموزشی خود را ایجاد کنیم؟ و همینطور الی آخر. در واقع هر درس طوری تنظیم شده که افراد احساس می‌کند با اتمام آن درس به چیزی دست خواهد یافت. تئوری‌ها، مفاهیم و تاکتیک‌های اصلی خود را بگذارید برای آخر دوره. به هیچ عنوان سعی نکنید حجم زیادی از داده‌ها را در ابتدای دوره ارائه کنید. این کار باعث خستگی مخاطب شده و ریسک رها کردن دوره‌ی شما افزایش می‌یابد.

 

تغذیه دانش‌آموزان به کمک جامعه مجازی

همانطور که قبلا اشاره کردیم، ساخت یک جامعه مجازی در کنار دوره، یکی از بهترین کارهایی است که می‌توانید انجام دهید. مردم ذاتا موجوداتی اجتماعی هستند؛ ما همواره دوست داریم با افراد جدید ارتباط برقرار کنیم. دوره‌های آنلاین به خاطر ماهیت یک‌طرفه‌ای که دارند خیلی سریع می‌توانند خسته‌کننده شوند چون دانش‌آموز کسی را پیدا نمی‌کند که در مورد موضوعات دوره صحبت کند. با ساخت یک دوره خصوصی در فیسبوک می‌توان این مشکل را برطرف نمود. چنین محیط‌هایی باعث می‌شوند تا افراد به آن وابسته شده و احساس کنند با رها کردنش ارزش‌هایی را از دست می‌دهند.

 

مجانی ندهید؛ قیمت دوره را بالا بگیرید!

این مورد شاید کمی عجیب به نظر برسد اما حقیقتا دوره‌های رایگان و یا ارزان فارغ از ارزش محتوای آن اگرچه جلب توجهی بیشتری دارند ولی میزان مشارکت دانش‌آموزان در این دوره‌ها به شدت پایین است. بررسی‌های تیچیبل در این زمینه نشان می‌دهد که ۳۶% دانش‌آموزانِ دوره‌های پولی آن را به پایان رسانده‌اند. این در حالی است که برای دوره‌های رایگان این رقم در حدود ۹% بیشتر نیست.

 

 

رابطه مستقیمی بین پول یا حق شارژ پرداخت شده و سطح مشارکت دانش‌آموزان وجود دارد. دوره‌‌های رایگان و یا ارزان به لحاظ روانی نوعی بی‌اعتمادی در مردم ایجاد می‌کند. بی‌اعتماد به اینکه ارزش یا کیفیت دوره پایین بوده و نتیجه‌ای مطابق انتظار نخواهد داشت. وقتی قیمت دوره را افزایش می‌دهید این بار روانی از بین رفته/کاهش یافته و مردم بهای بیشتری به دوره‌ی آموزشی شما می‌دهند.

ذکر این نکته هم لازم است که مردم پس از خرید دوره‌ی شما انتظار دارند نتیجه سرمایه‌گذاری خود را سریعا مشاهده کنند. هیچ کسی دوست ندارد، پول خود را برای چیزی که هیچ استفاده و کاربری برایش ندارد خرج کند.

 

ارائه دوره به صورت زمان‌بندی شده

یکی از روش‌های افزایش مشارکت و توجه مخاطبان، زمان‌بندی دوره است. به این صورت که مثلا به جای ارائه یکجا و کامل دوره، هر قسمتی از آموزش (مثلا یک ماژول/بخش/فصل) را هفته به هفته منتشر کنید. این تکنیک باعث می‌شود تا دانش‌آموزان همواره برای بخش بعدی آموزش لحظه شماری کنند و با ارائه هر قسمت توجه بالایی به آن داشته باشند. البته در این روش به این موضوع مهم توجه کنید که هر قسمت از آموزش باید در نهایت دقت انتخاب و نتیجه ملموسی در انتهای آن وجود داشته باشد تا انگیزه دانش‌آموز برای بخش‌های بعدی دوره خشکیده نشود!

امیدواریم این مقاله نسبتا بلند، ایده‌های خوبی برای ساخت و موفقیت دوره‌ی آنلاین در ذهنتان پرورش داده باشد.